گیاه شناسی پسته
پسته یکی از اعضای مهم و ثابت آجیل ایرانی است که میزان پتاسیم بالایی دارد و به علت داشتن مواد مغذی از اهمیت بسیاری برخوردار است. استان کرمان و شهرستان رفسنجان، مراکز اصلی تولید پسته در ایران بشمار می آیند. مغز پسته پسته یکی از محبوبترین و لذیذترین انواع آجیل است و اگر بهاندازه مصرف شود یک میان وعده عالی به حساب میآید و میتواند فواید بسیار زیادی را برای سلامت انسان بههمراه داشته باشد. این آجیل استثنایی از دیرباز در آشپزی فرهنگهای مختلف کاربرد داشته است. همچنین، این آجیل خوشمزه و استثنایی یک افزودنی عالی است که میتواند بسیاری از غذاها مانند ماهی را کامل کند و طعم منحصر بهفردی به آنها ببخشد. در این میان، پسته ایرانی به دلیل برخورداری از کیفیت بالا، طعم عالی و فواید بینظیرش در سراسر جهان شهرت دارد. پسته،عضو ثابت آجیل با وجود جثه کوچک خود سرشار از منابع مفید و مغذی برای سلامتی انسان است.
پسته متعلق به کلاس یودیکتر، راسته ساپیندالز و به همراه بادام هندی و انبه از خانواده آناکاردیاسیه ئ است. میوه درخت پسته به عنوان دروپایه با دانههای خوراکی طبقه بندی می شوند. آنها به آب و هوایی با تابستان طولانی و گرم و زمستان معتدل با حداقل 1000 ساعت دمای زیر 2/7 درجه سانتیگراد (45 درجه فارنهایت) نیاز دارند. آنها در خاکهای لومی شنی ریز بهترین عملکرد را دارند اما خاکهای شور یا قلیایی و خاکهای با محتوای آهک بالا را تحمل میکنند.
پسته درخت کوچکی است که سرچشمهٔ آن خاورمیانه و آسیای میانه است و در کشورهایی مانند ایران، سوریه، ترکمنستان و غرب افغانستان رشد میکند. این درخت میوهای تولید میکند که خوراکی و بسیار لذیذ است. پسته واژهای فارسی است که از طریق زبان لاتین وارد زبانهای اروپایی شدهاست.
انواع گونه های پسته
پسته حداقل 12 گونه دارد. در بین این گونه ها، پیستشیا ورا صرفاً یک گونه اقتصادی و کشت شده است و بومی مناطق مرتفع کویری ایران، افغانستان و آسیای مرکزی است. در حالی که پیستشیا اتلانتیکا و پیستشیا اینتگریما تنها به عنوان پایه برای کشت پیستشیا ورا استفاده میشود. زیستگاه گونههای دیگر به ژاپن، مالزی، مکزیک و جنوب ایالات متحده گسترش مییابد. پسته ورا یکی از مهم ترین محصولات زراعی در کشورهای اقلیم خشک و نیمه خشک است. همه گونهها با زمستانهای سرد و فصلهای رشد
طولانی گرم و خشک سازگار هستند. علاوه بر گونههایی که برای آجیل کشت میشود، گونههای دیگری نیز به دلیل شاخ و برگهای رنگارنگ پاییزی در باغها کشت میشوند و برخی از گونهها به عنوان پایه در تکثیر پسته استفاده میشوند برخی دیگر به عنوان منابع مواد (چوب، صمغ، رزین، مواد رنگزا و تانن)، سوخت و ترکیبات طب سنتی پسته از میزان فیبر و فیتواسترول (استیگماسترول، کامپسترول و بتا سیتوسترول) بیشتری نسبت به سایر آجیل ها برخوردار است.
پسته دارای تمامی اسیدهای آمینه ضروری است و همچنین مواد معدنی (پتاسیم، فسفر، منیزیم، کلسیم، روی و سلنیوم) و ویتامین (ویتامین آ، ای، سی و بی) به مقدار قابل توجهی در پسته وجود دارد. علاوه موارد ذکر شده پسته منبع غنی از ترکیبات فنلی از جمله آنتوسیانین ها، فلاونوئیدها و پروآنتوسیانیدینها است.
پیستشیا ورا درختی است خزانکننده با برگهای گرد چرمی شکل. با اینکه درخت پسته میتواند بیش از ۱۰ متر ارتفاع داشته باشد، ارتفاع آنها در باغ به ندرت از پنج متر بیشتر میشود. درخت پسته برای زنده ماندن در دورههای طولانی خشکسالی با برگهای چرمی و سیستم ریشهای گسترده سازگاری خوبی دارد. درختان پسته دوره جوانی طولانی دارند و قبل از شش سالگی تعداد کمی آجیل تولید میکنند. درخت پسته بهطور کلی عمودی است هر چند این امر با توجه به رقم متفاوت است. پسته به صورت جانبی بر روی شاخههای یک ساله بار میدهد و وقتی درختان بالغ میشوند، الگوی باردهی متناوب ایجاد میکنند که در آن جوانههای میوه در شاخههای رشد کرده در فصل جاری کاهش مییابد. دلیل باردهی سنگین در یک سال و باردهی سبک درسال بعد به عوامل بسیاری برمیگردد. این عوامل شامل آبوهوا در زمان گلدهی و تأثیر آن بر تشکیل میوه، تجمع کربوهیدرات، قرار گرفتن در معرض نور، تکنیکهای هرس مورد استفاده، تکنیکهای نازک کردن و سایر شرایط محیطی است.
در حالی که درختان پسته در بیشتر خاکها رشد میکنند، اندازه درخت و تولید پسته زمانی که در خاکهای کمعمق یا ماسه سبک یا خاک رس سنگین کاشته شوند، محدود میشود. یک خاک رستی و شنی عمیق با pH خنثی و عمق ریشهدهی بیشتر از ۶۰ سانتیمتر برای تولید آجیل تجاری ایدئال است. پسته نسبت به سایر انواع درختان آجیل نسبت به شرایط نسبتاً شور و قلیایی تحمل بیشتری دارد.
درختان پسته دوپایهای هستند و گلهای نر و ماده آن روی درختان جداگانه قرار دارند. گلهای نر و ماده هر دو کوچک و بدون گلبرگ هستند و در بهار قبل از برگها به صورت خوشه ظاهر میشوند. پسته توسط باد گردهافشانی میکند. پس از گردهافشانی، پوسته داخلی و بیرونی آجیلهای بارور شده به اندازه کامل بزرگ میشود و سپس هسته رشد میکند تا پوسته را پر کرده و شکافته شود. در اوایل پاییز آجیلها کاملاً بالغ میشوند و میتوان آنها را از درخت چید.
پسته دومین محصول صادراتی غیر نفتی گرانبها در جهان و سومین محصول صادراتی ایران است. مهمترین محصول کشاورزی ایران و گرانترین و لذیذترین میان وعده در مقایسه با سایر خوراکیها و مواد پروتئینی است.
درختان پسته گیاهان دوپایهای هستند؛ بنابراین برای تولید مغز پسته به درختان نر و ماده نیاز است. در نتیجه، درختان نر باید بین درختان ماده کاشته شوند، بهطورکلی در باغهای تجاری به نسبت 1 به 25 گلها فاقد گلبرگ هستند، تک جنسیتی هستند و بهصورت دستهای شبیه به سایر گیاهان چوبی مانند تاکها قرار گرفتهاند.
تاثیر اندازه تاج بر کیفیت پسته
اندازه تاج درخت بر کیفیت مغز پسته تأثیر میگذارد، زیرا حجم تاج بر بار محصول تأثیر میگذارد، بر تشکیل میوه و رشد تخمدان تأثیر میگذارد، منجر به اختلالات رشد جنین میشود و مغز را خالی میگذارد. علاوه بر این، مانند سایر محصولات زراعی، تخمین حجم تاج پوشش ضروری است؛ زیرا میزان تابش خورشیدی را که تاج پوشش میگیرد، تعیین میکند.
پسته یکگونه مقاوم به خشکی است، قادر به زندهماندن در شرایط خشکسالی با کمتر از 100 میلیمتر بارندگی است. اما آبیاری تکمیلی تأثیر مثبتی بر رشد و بهرهوری پسته دارد. در واقع، عملکرد بیشتر تنها زمانی حاصل میشود که منابع آب کافی باشد. تولید پسته پرمحصول در کالیفرنیا به 1150 میلیمتر آب در هکتار در سال نیاز دارد.
پسته رسیده از سه قسمت مغز (دانه)، پوست (پوشش دانه) و پوسته سخت بیرونی تشکیل شده است. پس از برداشت، پسته عموماً مراحل پیش تمیزکردن، پوست گیری، کاهش رطوبت، بو دادن و بستهبندی را انجام میدهد. بو دادن یک فرایند سنتی در طی تولید پسته است که عطر، طعم، رنگ و درخشندگی بهتری به پسته میدهد.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.